با گذشت كمتر از شش ماه از آغاز سال ۲۰۰۷ میلادی دانشمندان اقلیمشناس اعلام كردند: سال ۲۰۰۷ به عنوان دومین سال گرم جهان به ثبت رسیده است.
دانشمندان روز جمعه اعلام كردند: از دهه ۱۸۶۰ میلادی كه ثبت وقایع آبوهوایی آغاز شده این دومین و گرمترین سال جهان است كه تاكنون به ثبت رسیده است.
محققان تاكید كردند موج هوای گرم در اكثر كشورهای جهان از جمله یونان و وقوع تندباد و سیلهای مهیب كه نمونه اخیر آن سیل پاكستان است، جملگی اثرات سوء پدیده گرمایش جهانی است كه تمامی این رخدادها خبر از بحرانهای مرگبار و جدیتر دیگری در آینده نزدیك میدهد.
اما همزمان با انتشار این خبر نگرانكننده از تشدید تغییرات آبوهوایی و گرمای كمسابقه زمین در سال ۲۰۰۷، «الگور» نامزد سابق ریاستجمهوری آمریكا كه اخیرا در برنامههای زیستمحیطی گوی سبقت را از دیگران ربوده است، در نشست مطبوعاتی اعلام كرد كنسرت «زمین زنده» (Live Earth) به منظور جلب توجه كشورها و مردم جهان به پدیده گرم شدن زمین و نجات سیاره خاكی از روز هفت جولای به طور همزمان در چند شهر بزرگ جهان برگزار خواهد شد...
«فیل جونز» رئیس بخش تحقیقات اقلیم دانشگاه بریتانیا، كه اطلاعات مورد نیاز سازمان بینالمللی هواشناسی وابسته به سازمان ملل را فراهم كرده، در گزارش خود اعلام كرده است: بعد از سال ۱۹۹۸ هماكنون سال ۲۰۰۷ به عنوان دومین سال گرم جهان به ثبت رسیده است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، این دانشمند اواخر سال گذشته با بهرهگیری از مدلهای آبوهوایی و روند روبه رشد انتشار گازهای گلخانهای ناشی از مصرف بیش از حد سوختهای فسیلی پیشبینی كرده بود كه به احتمال زیاد سال ۲۰۰۷ به عنوان دومین سال گرم جهان در جدول ركوردها به ثبت خواهد رسید.
با وجود اینكه اغلب كارشناسان اقلیمی معتقدند كه این روند میتواند به وقوع خشكسالیها، سیلها، بادهای گرم و توفانهای مهیبتر منجر شود اما بعضی از آنها هم بر این باور هستند كه بعضی از این حوادث رخ داده علامت گرم شدن زمین نیست چون این آشفتگی و نابسمانی ویژگی طبیعی آبوهواست.
اما «سالوانو بریسنو» مسوول دبیرخانه «استراتژی بینالمللی كاهش بلایای طبیعی» در مقر دوم سازمان ملل - ژنو - میافزاید: این قبیل وقایع تكاندهنده به طور پی در پی در حال وقوع است و هر سال بیشتر از سال قبل در حال افزایش است. گزارشها حاكی است ۱۰ مورد از گرمترین سالهای جهان تنها از سال ۱۹۹۰ میلادی به ثبت رسیده است كه این میزان در ۱۵۰ سال گذشته بیسابقه بوده است.
از سوی دیگر طبق گزارشهای ناسا، پیش از این، ۲۰۰۵ به عنوان دومین سال گرم جهان به ثبت رسیده بود اما وقایع و شدت گرما در سال جاری این رتبه را از سال ۲۰۰۵ ربود تا ۲۰۰۷ به عنوان دومین سال گرم جهان به ثبت برسد.
● توفان ایران در بایكوت خبری
از زمان وقوع توفان حارهای گونو در عمان و ایران و كشته شدن بیش از ۴۰ نفر در دو كشور بارشهای سیلآسا و توفان همچنان منطقه شبهقاره هند و كشورهاهی ایران، افغانستان و پاكستان را در مینوردد. خبرگزاری رویترز با اعلام این گزارش كه توفان و سیلهای شدید اخیر در افغانستان، پاكستان و هند تاكنون بیش از ۵۰۰ نفر را به كام مرگ فرستاده وقوع این قبیل بارشهای سیلآسا را طبق اظهارنظر دانشمندان منتسب به گرم شدن زمین میداند.
اما آنچه در این میان جای سوال دارد این است كه چرا در تمامی گزارشهایی كه اخیرا از پیامدهای تغییرات آب و هوایی در جهان منتشر شده كوچكترین اشارهای به توفانها و سیلهای مهیب جنوب شرق و مركز ایران نشده است؟!
توفان در شرق و مركز افغانستان نزدیك به ۴۰ نفر را كشت و صدها هكتار از اراضی كشاورزی و بیش از ۴۰۰ منزل مسكونی را ویران كرد.
اما خبر این رخداد در اكثر خبرگزاریهای دنیا مخابره شد. با این حال با وجودی كه جنوب شرق ایران همچنان از یك ماه قبل آماج بارشهای سیلآسا و تندبادهای ویرانگر قرار دارد و حتی دامنه این بارشها و خسارات وارده حتی به كرمان و هرمزگان و اصفهان و قم و حتی دیگر نقاط ایران همچون آذربایجان شرقی هم كشیده شده است، كمترین اخبار از مناطق سیلزده از طریق رسانههای داخلی مخابره شد به نحوی كه بهرغم كشته شدن بیش از ۱۷ نفر در شهر سراوان بلوچستان و كاشان و ویرانی دهها روستا در جنوب شرق ایران و... باز هم كوچكترین توجهی به علت این رخداد و حتی انتشار اخبار آن از سوی رسانه ملی و حتی مطبوعات سراسری صورت نپذیرفت.
به نظر میرسد بایكوت خبری مناطق آسیبدیده از سوی رسانههای داخلی و كمبود اطلاعات، مهمترین دلیل برای عدم توجه رسانههای خارجی و موسسات بینالمللی مرتبط با تغییر آب و هوا به وقایع اخیر در ایران بوده است. اما گزارشهای دیگر حاكی است موج هوای گرم از دو ماه قبل مناطق جنوبی اروپا را فرا گرفته است به نحوی كه دمای هوا در یونان تا ۴۶ درجه افزایش یافته است.
از سوی دیگر بارانهای سیلآسا خسارات زیادی به مناطق شمالی انگلستان و ایالت تگزاس در ایالات متحده وارد كرده و مستندات هواشناسی نشان میدهد این میزان بارندگی در این مناطق بیسابقه بوده است.
براساس گزارش منتشره از پانل بین دولتی تغییرات اقلیم سازمان ملل كه با حضور بیش از ۲۵۰۰ نفر از دانشمندان چندی قبل در پاریس برگزار شد، مصرف بیرویه سوختهای فسیلی ناشی از فعالیتهای انسانی عمدهترین دلیل گرم شدن زمین در نیم قرن اخیر بوده است.
دانشمندان هشدار دادند اگر این روند ادامه یابد دمای زمین تا پایان این قرن به میزان چهار درجه سانتیگراد افزایش خواهد یافت. از این رو به نظر میرسد جهان امروز بیش از هر چیز به یك همكاری بینالمللی برای كاهش سطح انتشار دیاكسیدكربن به منظور مقابله با گرم شدن زمین و جلوگیری از بلایای طبیعی نیاز دارد در غیر این صورت تغییرات آب و هوایی همه ۶/۶ میلیارد نفر جمعیت زمین را تحتالشعاع قرار خواهد داد.
● الگور، سیاستمدار یا محیطزیستگرا؟
آسوشیتدپرس و رویترز مینویسند: «الگور، كاندیدای سابق ریاست جمهوری آمریكا، ادعا میكند تلاش او این روزها برای حفظ محیطزیست است، نه كسب كرسی ریاستجمهوری بعدی آمریكا» رسانههای خبری جهان در هفته گذشته با اشاره به دامنه روزافزون فعالیتهای زیستمحیطی الگور، نماینده سابق حزب دموكرات در انتخابات ریاستجمهوری، به نوعی اقدامات او را قابل تقدیر عنوان میكنند.
الگور كه بعد از شكست از جورج بوش در انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۰۰ ایالات متحده به جرگه طرفداران محیطزیست پیوسته روز پنجشنبه گذشته در یك نشست خبری در نیویورك اعلام كرد: اجرای كنسرتهای «Live Earth» با تمركز بر روی گرم شدن زمین از روز پنجشنبه هفت جولای به طور همزمان در هفت شهر بزرگ جهان آغاز خواهد شد.
ژوهانسبورگ در آفریقای جنوبی، لندن، نیوجرسی در ایالات متحده، ریودوژانیرو در برزیل، شانگهای چین، سیدنی و توكیو، هفت شهری هستند كه میزبانی برگزاری كنسرت « زمین زنده» را پذیرفتهاند. به گزارش رویترز، تهیهكنندگان این برنامهها اعلام كردهاند پخش تلویزیونی این كنسرتها به صورت زنده در ۱۰۰ كشور جهان امكانپذیر شده است و بدین ترتیب بیش از دو میلیارد نفر از ساكنان زمین روز هفتم جولای با تماشای كنسرت « زمین زنده» با خطرات گرم شدن زمین بیش از پیش آشنا خواهند شد.
● «مدونا» برای زمین میخواند
این كنسرتها با حضور برخی از خوانندگان مشهور و گروههای سرشناس موسیقی اجرا خواهد شد. همچنین گفته میشود «مدونا» یكی از این خوانندگان است كه قراراست برنامه خود را در لندن اجرا كند.
الگور كه با ساخت فیلم مستندی تحتعنوان «حقیقت ناخوشایند» با موضوع پیامدهای گرم شدن زمین و كسب دو جایزه مهم آكادمی برای این فیلم هماكنون در كانون توجه بسیاری از گروههای زیستمحیطی جهان قرار گرفته است پنجشنبه گذشته در نشست خبری خود گفت: گرم شدن زمین یك چالش بزرگ و جدی است.
وی گفت: ما برای كنترل این روند به معاهدات و پیمانهای سختگیرانهتری نیاز داریم و هر كشور و حتی تكتك افراد در سراسر جهان لازم است تا در برنامههای كاهش انتشار گازهای گلخانهای سهیم شوند و از زیربار این مسوولیت فرار نكنند.»
الگور گفت: اجرای كنسرتهای Live earth فرصت بینظیری است برای اینكه توجه افكارعمومی را به نجات زمین جلب كنیم و هر فرد وظیفه دارد پیام این برنامه را به دیگران منتقل كند.
به گفته او، Live earth یك پیمان بزرگ است كه در هفت نقطه جهان برگزار میشود تا پیام خود را به دولتها برساند. الگور میگوید: «پیمان زمین زنده» در صدد است تا موافقت دولتمردان جهان را برای الحاق به این معاهده اخلاقی تا دو سال دیگر جلب كند.
وی از مردم سراسر جهان درخواست كرده تا برای كاهش انتشار گازهای گلخانهای به دولتهای خود فشار بیاورند. او میافزاید: دانشمندان اعلام كردهاند اگر تا سال ۲۰۵۰ به میزان ۵۰ درصد از رشد انتشار گازهای گلخانهای در جو زمین كاسته شود در این صورت میتوان زمین را از خطر گرم شدن و افزایش دما تا دو درجه بیشتر نجات داد. او از مردم دعوت كرده است تا از هر اقدام كوچكی برای كمك به توقف پدیده گرم شدن زمین استقبال كنند.
استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر به جای سوختهای فسیلی در خانه، محل كار، دانشگاه و مدرسه، استفاده از سوخت پاك، كاشت درختان بیشتر و حفاظت از جنگلها از جمله راهكارهای ارائه شده توسط الگور است. اما برخی گمانهزنیها از سوی محافل سیاسی در آمریكا حاكی است الگور با طرح موضوع گرم شدن زمین و تلاش برای توقف این روند، در صدد جلب آرای عمومی برای انتخابات بعدی ریاستجمهوری است.
با این حال او در گفتوگو با رویترز این موضوع را رد میكند و میگوید: من به دنبال این نیستم كه تا دوباره نامزد انتخابات شوم و این مبارزه یك مبارزه سیاسی برای كسب كرسیهای بعدی نیست، بلكه یك مبارزه برای افزایش آگاهیهای عمومی نسبت به بحران تغییرات اقلیم است.
او در عین حال تصریح میكند: اگر این مبارزه با موفقیتآمیز باشد، میتواند فشار مضاعفی را به نامزدهای انتخابات ریاستجمهوری در بین نمایندگان تمامی احزاب سیاسی وارد كند تا موضوع تغییرات اقلیم را به عنوان یك چالش جهانی درنظر گیرند.
برخی از تحلیلگران سیاسی معتقدند اگر الگور در انتخابات بعدی اعلام آمادگی كند احتمال موفقیت او وجود دارد. آنها در عین حال كاندیداتوری «رالف نادر» نامزد حزب سبز آمریكا را در انتخابات سال ۲۰۰۰ عامل شكست الگور میدانند چون باعث شكسته شدن آرای الگور در رقابت با بوش شد.
مژگان جمشیدی
aftab
